İnternet Özgürlüğü Derneği (İFÖD) tarafından yürütülen EngelliWeb projesi, 2008 yılından beri Türkiye’deki erişim engellemelerini takip eden güvenilir bir kaynaktır. Sosyal medya hesaplarımızdan ve web sitemizden duyurduğumuz erişim engelleri, mutlaka teyit edildikten sonra paylaşılmaktadır.
Erişim engellerini tespit ederken farklı internet servis sağlayıcıları (ISS) üzerinden kontroller yapar, BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) ve ESB (Erişim Sağlayıcıları Birliği) kayıtlarını inceleriz.
Yıllardır sürdürdüğümüz bu çalışma sayesinde, erişim engellerinin nasıl uygulandığını, hangi yasal dayanaklarla gerçekleştirildiğini iyi biliyoruz. Bizim paylaştığımız bir erişim engeli duyurusu, yalnızca yargı veya idari bir kurum tarafından resmi bir karar alındığında yapılır. Ve bu duyurularda ilgili yargı veya idari kurumun adı, karar tarihi ve karar numarası gibi somut bilgiler de yer alır.
“Ben Girebiliyorum, Demek ki Engel Yok” Yanılgısı
Bir web sitesine veya habere sizin erişebiliyor olmanız, o sitenin/içeriğin engellenmediği anlamına gelmez. Bunun birkaç sebebi olabilir:
- Erişim engelleri tüm servis sağlayıcılarda (ISS) aynı anda uygulanamayabilir.
- Örneğin, Türk Telekom, Türksat Kablonet ve Vodafone gibi ISS’ler erişim engellerini bazen farklı zamanlarda uygular. Siz bir ISS üzerinden erişim sağlarken, başka bir ISS üzerinden siteye girilemiyor olabilir.
- Teknik aksaklıklar veya gecikmeler olabilir.
- Bazı durumlarda bir ISS, erişim engelini tam olarak uygulamamış olabilir. Ancak bu, engelleme kararının olmadığı anlamına gelmez.
- Engelleme yöntemleri değişebilir.
- Alan adı (domain) engellemesi, IP engellemesi, URL bazlı engelleme ya da bant genişliği daraltılması gibi farklı teknikler kullanıldığından, bazen farklı cihazlardan veya ağlardan erişim mümkün olabilir.
Engellemelerin tespitinde farklı yöntemler kullanarak geniş çaplı kontroller yapıyoruz.
Doğru Yerden Sorgulama Yapmak Önemli
- ESB tarafından uygulanan engellemeleri sorgulama: https://www.turkiye.gov.tr/esb-web-sitesi-erisim-engeli-sorgulama
- BTK tarafından uygulanan engellemeleri sorgulama: https://internet.btk.gov.tr/sitesorgu/ veya https://www.turkiye.gov.tr/btk-erisimin-engellenmesi-kararina-itiraz-basvurusu
Ancak her engelleme bu sorgulama sistemlerinde görünmeyebilir. Örneğin, BTK tarafından uygulanan URL bazlı engellemeler BTK sorgu sayfasında gözükmemektedir.